Alkol Kullanım Bozuklukları

Alkol kullanım bozukluğu, alkol bağımlılığını da içeren ve alkol içme davranışının kontrolden çıkarak fiziksel ve ruhsal sağlık ve sosyal yaşamı olumsuz etkileyen bir tanı grubudur. Alkol bağımlılığı bedensel ve ruhsal hastalıklara yol açan, çalışma yaşamını olumsuz etkileyen ve iş kaybı, boşanma gibi kayıplara yol açabilen oldukça yaygın bir sorundur. Alkol bağımlılığı, tüm diğer bağımlılık türlerinde olduğu gibi kan alkol düzeyinin belli bir süre içinde sabitlenecek şekilde alkol tüketiminin devam etmesi sonucu gelişir. Bu süre her birey için farklılıklar gösterebilmektedir. Alkol bağımlılığı sinir hücrelerinin alkolün sürekli varlığına zaman içinde biyolojik olarak uyum gösterdiği bir öğrenme sürecidir, yani temelde biyolojik bir öğrenmedir. Dolayısıyla alkol alan herkes için alkol kullanım bozukluğu ya da bağımlılığından söz edilemez, ancak herkes için bağımlı hale gelme olasılığı bulunmaktadır.
Klinikte alkol bağımlılığı tanısının konmasında gözetilen ölçütler aşağıda sıralanmıştır:

  • Günlük davranışların ve ilgilerin alkolün temini ve tüketimi çerçevesinde daralması ve tekdüzeleşmesi,
  • Alkol kullanımının aile, iş gibi diğer yaşam alanları içinde ön sıralara geçmesi,
  • Beklenen etkiyi görmek için alkol kullanım miktarının ve/veya sıklığının zaman içinde artış göstermesi (tolerans),
  • Kesilme(çekilme ya da yoksunluk) belirtileri ve alkol tüketiminin kesilme belirtilerinin önlenmesi için sürdürülmesi,
  • Alkol alınmadığı zamanlarda içme isteğinin kendini göstermesi (aşerme) ve bu isteği kontrol etmekteki zorluğun fark edilmesi.

Alkol Bağımlılığı Tedavi Birimi
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD bünyesinde halen hizmet vermekte olan birim 1984 yılında Prof. Dr. Yıldırım Beyatlı Doğan tarafından kurulmuştur. Birimimizde alkol bağımlılığına yaklaşım genel tıpta da geçerli olan biyopsikososyal model çerçevesinde belirlenmiştir. Buna göre alkol bağımlılığı biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları olan bir sorun olarak ele alınmakta, hastaların özel durumlarının değerlendirmesi de bu anlayışla yapılmaktadır.
Başvuru sırasında ve sonraki tedavi sürecinde her hastanın durumu kendi özgüllüğü içinde değerlendirilmektedir. Dolayısıyla tüm hastalar için standard bir tedavi uygulaması yapılmamakta, tedavi süreleri de değişkenlik gösterebilmektedir. Tedavi ayaktan ya da yatarak yapılmaktadır. Ayaktan tedavi hizmetleri Alkol Kullanım Bozuklukları-Bağımlılığı Polikliniğinde her pazartesi (randevulu olarak) yürütülmektedir. Yatarak tedavi hizmetlerinin yürütüldüğü yataklı servisimizin 12 erkek, 3 kadın olmak üzere toplam 18 yatağı bulunmaktadır. Her oda üç kişilik olarak düzenlenmiştir.
Alkol kullanım sorunlarına müdahalenin ilk aşamasını genellikle kesilme belirtilerinin en aza indirilerek hastalarımızın bu dönemi olabildiğince sıkıntısız geçirmesinin sağlanması amacıyla yapılan tıbbi müdahaleler oluşturmaktadır. Kesilmeye müdahale ağırlıklı olarak fiziksel değerlendirme ve ilaç tedavisini içerir. Bu müdahalenin adı “detoksifikasyon”dur ve süresi genellikle kesilme dönemi olarak geçen 2-4 haftayı bulur. Bu sürenin sonunda daha uzun erimli tedavi programı hastayla birlikte alınan kararlar doğrultusunda bir sözleşme çerçevesinde oluşturulur.
Birimimizde yatarak yapılan tedaviler için önceden belirlenmiş bir süre bulunmamaktadır. Uzun dönemli tedavi ve takip programı her hastanın özgeçmişi, sosyal öyküsü ve alkol kullanım öyküsü alındıktan sonra yapılan psikiyatrik incelemenin yanında servis psikoloğunca yapılan ayrıntılı psikolojik değerlendirme ile başlar. Bu değerlendirmeler ve gözlemler sonucunda hastaların durumu tüm tedavi ekibi ile vizit saatlerinde değerlendirilir. Tedavi Biriminde yataklı tedaviyi yürüten ekibimiz Prof. Dr. İnci İlhan danışmanlığında bir bir araştırma görevlisi, bir psikolog ve iki hemşireden oluşmaktadır.
Haftalık yataklı tedavi programı, kişilerarası ilişkiler odaklı grup terapisi seansları, aile grupları ile birlikte her hafta başında ve hafta sonuna doğru hastalarla tedavi ekibinin düzenli toplantıları, günlük egzersiz saatleri, haftada bir gün hastane dışı gezi programı, çay ve eğlence saati, kitap okuma ve sinema filmi gösterimini içermektedir. Ayrıca özellikle alkol kullanım sorunları ile birlikte sık görülebilen depresyon, kaygı ve diğer ruhsal bozukluklara yönelik ilaç tedavileri tedavide ağırlıklı bir yer tutmaktadır. Burada sıralanmış olan tüm tedavi programları, aradaki gözlem ve veri akışı ile birbirini tamamlar niteliktedir.

İletişim Adresi:
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Cebeci Hastanesi Psikiyatri Kliniği,
Alkol Bağımlılığı Tedavi Birimi,
Mamak, Ankara
Tel: (312) 5956638, (312) 5956590
Randevu hattı: (312) 5083508
E-posta: alkolpsikiyatri@ankara.edu.tr